Z roku na rok ilość zachorowań na nowotwory rośnie. Niektóre z nich stanowią zagrożenie dla naszego zdrowia i życia, dlatego zacznij zmiany nawyków żywieniowych już dziś i nie pozwól, by ta choroba dotknęła również Ciebie.

Różnice między nowotworem a rakiem

Na starcie warto rozróżnić nowotwór od raka. Nowotwór, jak sama nazwa wskazuje, to “nowy twór”, który powstaje poprzez niekontrolowany i nadmierny rozrost komórek. Nowotwór może być łagodny (np. tłuszczak, gruczolak, mięśniak) i złośliwy (np. rak, białaczka, mięsak, chłoniak). Nowotwory łagodne powstają z tkanek dojrzałych, wzrastają wolno, są łatwe do wycięcia, nie przerzucają się. Czasem dochodzi do wznowy. Nie zmienia to faktu, że nowotwór łagodny również należy leczyć, ponieważ może z niego powstać nowotwór złośliwy! Nowotwór złośliwy natomiast ma tendencję do przerzucania się na inne narządy, do naciekania, szybkiego wzrostu, nawrotów po wyleczeniu, zagraża zdrowiu i życiu człowieka. Podsumowując – nie każdy nowotwór jest rakiem, za to każdy rak jest nowotworem.

Częstość zachorowań na wybrane nowotwory

Wśród najczęściej diagnozowanych nowotworów w 2020 r. w Polsce były:

  1. nowotwór płuc
  2. nowotwór jelita grubego
  3. nowotwór piersi
  4. nowotwór prostaty
  5. nowotwór pęcherza moczowego
  6. nowotwór trzonu macicy
  7. nowotwór żołądka
  8. nowotwór nerek
  9. nowotwór trzustki
  10. nowotwór jajnika

A gdyby podzielić nas na płeć, rozkład zachorowań wygląda następująco:

KOBIETY

  1. nowotwór piersi
  2. nowotwór płuc
  3. nowotwór jelita grubego
  4. nowotwór trzonu macicy
  5. nowotwór jajnika
  6. nowotwór szyjki macicy
  7. nowotwór tarczycy
  8. nowotwór pęcherza moczowego
  9. nowotwór trzustki
  10. nowotwór nerek

MĘŻCZYŹNI

  1. nowotwór płuc
  2. nowotwór prostaty
  3. nowotwór jelita grubego
  4. nowotwór pęcherza moczowego
  5. nowotwór żołądka
  6. nowotwór nerek
  7. nowotwór jamy ustnej
  8. nowotwór trzustki
  9. nowotwór krtani
  10. chłoniak nieziarniczy

Tylko w 2020 r. rozpoznano ponad 196 tys. nowotworów w Polsce i ponad 18 mln nowotworów na całym świecie! Te liczby robią wrażenie.

Modyfikowalne czynniki ryzyka wystąpienia choroby nowotworowej

Do modyfikowalnych (czyli takich, na które możemy wpłynąć) czynników ryzyka rozwoju choroby nowotworowej należą:

  • przewlekły stres
  • zanieczyszczenia środowiska
  • brak aktywności fizycznej
  • szkodliwe nałogi
  • nieodpowiednia dieta
  • nadwaga i otyłość

Czy dieta może działać przeciwnowotworowo?

Tak, dieta może zmniejszać ryzyko powstawania nowotworów. W jednej z prac przeglądowych opublikowanych w 2017 r. badacze stwierdzili, że zdrowa dieta (w tym przypadku dieta śródziemnomorska), obfitująca w warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste może zmniejszać ryzyko powstania niektórych nowotworów, a zwłaszcza raka jelita grubego, a także redukować ich śmiertelność. W innej publikacji z 2021 r. autorzy zauważyli, że nieodpowiednia dieta może odpowiadać za rozwój aż 20-25% przypadków nowotworów na świecie – w tym ok. 10-15% wynikających z nadmiernej masy ciała, diety wysokokalorycznej i braku aktywności fizycznej, 5% ze spożycia alkoholu i 5% z nadmiernego spożycia czerwonego mięsa i zbyt niskiego spożycia nabiału i produktów pełnoziarnistych! Dlatego z pewnością można stwierdzić, że zmiana nawyków żywieniowych na lepsze może przeciwdziałać nowotworzeniu.

Dieta antyrakowa

Zasady diety antyrakowej

  • zwiększ zawartość antyoksydantów w diecie
  • postaraj się, aby połowę spożywanych przez Ciebie pokarmów stanowiły warzywa i owoce
  • zmniejsz ilość produktów wysokoprzetworzonych w diecie
  • spożywaj produkty z pełnego ziarna
  • codziennie wypijaj dwie szklanki nabiału – np. jogurtu, kefiru, maślanki
  • nie pij napojów alkoholowych
  • ogranicz spożycie czerwonego mięsa oraz tłuszczów zwierzęcych
  • unikaj stosowania cukru
  • zmniejsz ilość dodawanej soli
  • włącz do diety źródła zdrowych tłuszczów
  • codziennie wypijaj odpowiednią ilość wody

Dieta antyrakowa - produkty dozwolone i niewskazane

Produkty dozwolone

    • świeże warzywa i owoce, a zwłaszcza: jagody, maliny, borówki, truskawki, porzeczki, jeżyny, żurawina, jabłka, wiśnie, cytrusy, pomidory, papryka, brokuły, szpinak, kapusta, sałata, czosnek, kalarepa, kalafior, cebula
    • produkty pełnoziarniste: chleb razowy, makarony pełnoziarniste, mąki pełnoziarniste, kasza gryczana, kasza jęczmienna pęczak, płatki owsiane górskie
    • nabiał: jogurty naturalne, kefiry, maślanki, zsiadłe mleko, skyr, twaróg
    • przyprawy: cynamon, imbir, bazylia, oregano, majeranek, kurkuma, pieprz
    • zdrowe tłuszcze: awokado, oliwa z oliwek, olej rzepakowy, pestki dyni, orzechy włoskie, orzechy brazylijskie, orzechy makadamia, orzechy pekan, orzechy nerkowca, migdały, tłuste ryby morskie
    • źródła białka: chudy drób, ryby, jaja, fasola, ciecierzyca, soczewica, tofu
    • zielona herbata

Produkty niewskazane

    • czerwone mięso i przetwory mięsne
    • alkohol
    • produkty wysokoprzetworzone takie jak fast-food, słodycze
    • cukier
    • sól
    • bardzo gorące posiłki i napoje
    • nieświeże produkty – uwaga na mikotoksyny, które mogą znajdować się w źle przechowywanych, z nieznanego źródła owocach suszonych, zbożach, przyprawach, pestkach i orzechach
    • pokarmy grillowane, wędzone, smażone (zwłaszcza w głębokim tłuszczu)
    • tłuszcze nasycone – masło, smalec, tłuste mięsa, tłusty nabiał, sery żółte

Dieta antyrakowa - jadłospis

Śniadanie: Owsianka czekoladowa z borówkami

  • 50g płatków owsianych
  • 150ml mleka 1,5%
  • 5g kakao ciemnego
  • 100g borówek
  • 60g banana
  • 15g orzechów włoskich

Zagotuj mleko, dodaj rozgniecionego banana, płatki owsiane, kakao – wymieszaj i gotuj do zgęstnienia. Podawaj z borówkami i orzechami.

II śniadanie: Kanapka z pastą z awokado i warzywami

  • 70g chleba żytniego razowego
  • 50g awokado
  • 5ml soku z cytryny, pieprz
  • 5g natki pietruszki
  • 50g papryki
  • 80g pomidora
  • garść sałaty

Awokado rozgnieć widelcem, dodaj sok z cytryny, pieprz i posiekaną natkę pietruszki, wymieszaj i posmaruj pastą chleb. Obłóż warzywami.

Obiad: Łosoś pieczony z ryżem i kapustą kiszoną

  • 150g łososia świeżego
  • 5ml soku z cytryny
  • 5g koperku
  • 50g ryżu basmati
  • 100g kapusty kiszonej
  • 10ml oliwy z oliwek

Łososia polej oliwą, sokiem z cytryny, posyp koperkiem i włóż do naczynia żaroodpornego. Piecz ok. 20 minut w 200 st.C aż do ścięcia mięsa (czas zależy od grubości kawałka). W międzyczasie ugotuj ryż. Rybę zjedz z ryżem i kapustą kiszoną.

Podwieczorek: Koktajl malinowy

  • 200ml kefiru
  • 150g malin
  • 60g banana
  • 30g płatków owsianych
  • 15g migdałów

Kefir, owoce i płatki owsiane zblenduj. Do koktajlu zjedz migdały

Kolacja: Twarożek z warzywami

  • 100g twarogu chudego
  • 40g jogurtu naturalnego
  • 5g szczypiorku
  • 40g rzodkiewki
  • 100g papryki
  • 70g chleba żytniego razowego

Twaróg wymieszaj z jogurtem i pokrojonymi warzywami. Zjedz z pieczywem.