Dieta w leczeniu otyłości i nadwagi
Spis treści
Czym różni się nadwaga od otyłości?
W jednym i drugim przypadku podstawą jest nadmierna masa ciała. Nadwagę rozpoznajemy w przedziale BMI 25-29,9, natomiast otyłość to choroba przewlekła charakteryzująca się nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej, którą diagnozuje się gdy BMI wynosi 30 lub jest wyższe. Istnieją 3 stopnie otyłości.
Jakie są przyczyny nadmiernej masy ciała?
Przyczyną nadmiernej masy ciała jest najczęściej spożycie zbyt dużej ilości energii ponad zapotrzebowanie energetyczne czyli tzw. dodatni bilans energetyczny. Może dojść do tego, gdy poziom aktywności jest zbyt niski, nawyki żywieniowe są niewłaściwe (spożycie żywności przetworzonej, o wysokiej gęstości energetycznej). Ponadto, do nadmiernej masy ciała przyczyniają się takie czynniki, jak:
- zespoły genetyczne – np. Pradera-Williego, Turnera, Bardeta-Biedla
- zaburzenia hormonalne (poprzez obniżenie wydatku energetycznego lub nadmierny pobór pokarmów) – np. niedoczynność tarczycy, niedoczynność przysadki, zespół Cushinga
- przewlekły stres
- leki zwiększające spożycie pokarmu
- zaburzenia emocjonalne
- zaburzenia odżywiania
W przypadku dwóch ostatnich podpunktów konieczna jest pomoc psychologa, psychiatry i dietetyka/psychodietetyka specjalizującego się w wyżej wymienionych zaburzeniach. Nie lekceważ tego!
Powikłania nadmiernej masy ciała
Nadwaga prowadzi do otyłości, a otyłość przyczynia się do wystąpienia takich chorób, jak:
- cukrzyca typu 2
- dyslipidemie
- nadciśnienie tętnicze
- NAFLD – niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby
- nowotwory BMI-zależne
- kamica pęcherzyka żółciowego
Dieta w leczeniu otyłości
Dieta dla osób z nadwagą i otyłością będzie opierać się na tych samych zasadach (o ile nie współistnieją inne jednostki chorobowe). Kluczem jest zastosowanie odpowiedniej redukcji kalorycznej – to jak wyliczyć swoje zapotrzebowanie i wyznaczyć deficyt kaloryczny dowiesz się z tego wpisu (klik).
Główne zasady diety redukcyjnej
- spożywanie produktów wysokobłonnikowych – produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce, orzechy i pestki
- zmniejszenie spożycia pokarmów o wysokiej gęstości energetycznej – czyli takich, które w małej porcji mają sporo kilokalorii – np. fast-food
- zmniejszenie spożycia cukru, słodyczy, przetworzonych produktów piekarniczych
- zmniejszenie spożycia słodzonych napojów
- dbanie o odpowiednią podaż białka w postaci: chudych mięs, ryb, chudego nabiału, jaj
- prawidłowe komponowanie posiłku, tak, by dostarczał wszystkich potrzebnych makroskładników w odpowiedniej proporcji
- spożywanie 4-5 posiłków dziennie co 3-4h
- kolacja 2-3h przed snem
- odpowiednie spożycie płynów w ciągu dnia
- zadbanie o sen i odpoczynek
- zwiększenie poziomu aktywności fizycznej
- każdy posiłek spożywać powoli, przeżuwać dokładnie każdy kęs
- jeżeli dodatkowo występują problemy psychologiczne/psychiatryczne – zwrócić się po pomoc do specjalisty!
Należy pamiętać, że to ogólne zalecenia i nie każdy może zastosować redukcję kaloryczną. Grupą osób, która nie powinna tego robić są m.in. kobiety w ciąży, w okresie połogu aż do ustabilizowania laktacji. Dodatkowo, lekarz lub dietetyk powinien decydować o możliwości włączenia diety redukcyjnej i kontrolować cały proces wśród kobiet karmiących, dzieci, nastolatków. Odradza się wykonywania tego na własną rękę.
Zamów dietę online od dietetyka klinicznego